ISO 14025:2026 là phiên bản mới của tiêu chuẩn quốc tế về Tuyên bố Sản phẩm Môi trường (EPD), được ISO chính thức công bố vào tháng 6/2026, thay thế phiên bản ISO 14025:2006. Phiên bản mới đưa ra nhiều thay đổi đáng chú ý về thuật ngữ, chương trình EPD, PCR, công cụ EPD cũng như yêu cầu về tính độc lập và khách quan trong quá trình thực hiện.
Mục lục
Tiêu chuẩn ISO 14025:2026 là gì?
ISO 14025:2026 thay thế ISO 14025:2006
ISO 14025:2026 là phiên bản mới của tiêu chuẩn quốc tế về Environmental Product Declarations (EPD), được ISO công bố ngày 30/06/2026. Đây là phiên bản thứ hai của tiêu chuẩn, sau ISO 14025:2006 và được đánh giá là lần sửa đổi toàn diện nhất kể từ khi tiêu chuẩn được ban hành lần đầu.
Tiêu chuẩn ISO 14025:2026 thiết lập các nguyên tắc và quy trình đối với chương trình EPD và các tuyên bố môi trường dựa trên đánh giá vòng đời sản phẩm (LCA) được xác minh độc lập. Theo đó, EPD tiếp tục được xây dựng trên nền tảng phương pháp đánh giá vòng đời theo hệ thống tiêu chuẩn ISO 14040 và ISO 14044.
Điểm cần lưu ý là ISO 14025:2026 không chỉ điều chỉnh cách doanh nghiệp lập một EPD riêng lẻ. Tiêu chuẩn còn hướng tới việc nâng cao tính nhất quán, chất lượng và độ tin cậy của toàn bộ chương trình EPD, từ xây dựng quy tắc sản phẩm, xử lý dữ liệu đến xác minh và công bố.
Xem thêm: Tuyên bố sản phẩm môi trường (epd)
Mục tiêu và định hướng chính của ISO 14025:2026
Những thay đổi trong ISO 14025:2026 tập trung vào bốn định hướng lớn: chất lượng, hài hòa hóa, số hóa và tính khách quan của hệ thống EPD.
Trong đó, việc tăng cường hài hòa giữa các chương trình EPD giúp hạn chế sự khác biệt không cần thiết về phương pháp và quy tắc áp dụng. Đồng thời, tiêu chuẩn mới làm rõ hơn vai trò của xác minh độc lập nhằm bảo đảm thông tin môi trường được công bố có cơ sở và đáng tin cậy.
Đây cũng là xu hướng phù hợp với sự phát triển nhanh của thị trường EPD. Các chương trình quốc tế đang đẩy mạnh ứng dụng công cụ số, dữ liệu có cấu trúc và các công cụ LCA/EPD được xác minh trước để hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng nhiều EPD với quy mô lớn hơn.
ISO 14025:2026 có gì thay đổi so với phiên bản 2006?
Thay đổi thuật ngữ và cách phân loại EPD
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của ISO 14025:2026 là sự thay đổi về thuật ngữ.
Phiên bản mới xác định EPD theo hướng là tuyên bố môi trường dựa trên LCA và được xác minh độc lập, đồng thời loại bỏ cách phân loại “Type I, Type II, Type III” khỏi hệ thống thuật ngữ ưu tiên.
Điều này đặc biệt đáng lưu ý với các doanh nghiệp và đơn vị tư vấn tại Việt Nam, bởi nhiều tài liệu trước đây vẫn sử dụng cách gọi “EPD – nhãn môi trường loại III” dựa trên ISO 14025:2006.
ISO 14025:2026 cũng làm rõ rằng các tuyên bố môi trường tự công bố theo ISO 14021 hoặc nhãn sinh thái theo ISO 14024 không được xem là EPD và không phải một loại EPD.
Như vậy, EPD cần được hiểu đúng bản chất là một tuyên bố môi trường dựa trên LCA, được xây dựng theo các quy tắc áp dụng và trải qua quá trình xác minh độc lập.
Tăng cường yêu cầu đối với chương trình EPD
ISO 14025:2026 không chỉ tập trung vào doanh nghiệp sở hữu EPD mà còn tăng cường yêu cầu đối với các EPD Programme.
Các chương trình EPD cần bảo đảm quy trình vận hành có tính minh bạch, nhất quán và đáng tin cậy, bao gồm những nội dung liên quan đến xây dựng quy tắc sản phẩm, quản lý dữ liệu, xác minh và công bố EPD.
Một mục tiêu quan trọng của thay đổi này là tăng mức độ hài hòa giữa các chương trình EPD trên thế giới. ISO 14025:2026 bổ sung các tham chiếu quy chuẩn mới, trong đó có ISO/TS 14027 và ISO/TS 14029, nhằm hỗ trợ sự thống nhất giữa các chương trình.
Điều này có ý nghĩa lớn đối với doanh nghiệp xuất khẩu hoặc cung cấp sản phẩm cho các thị trường yêu cầu dữ liệu môi trường minh bạch. Doanh nghiệp không chỉ cần quan tâm đến việc “có EPD”, mà còn cần xem xét EPD được xây dựng theo chương trình nào, PCR nào và quy trình xác minh ra sao.
Làm rõ yêu cầu đối với PCR
PCR (Product Category Rules) là bộ quy tắc xác định cách thức thực hiện đánh giá và báo cáo thông tin môi trường đối với một nhóm sản phẩm cụ thể.
Trong EPD, PCR đóng vai trò quan trọng vì giúp xác định phạm vi, phương pháp tính toán, dữ liệu cần thu thập và các yêu cầu báo cáo phù hợp với từng nhóm sản phẩm.
ISO 14025:2026 đưa thêm các tham chiếu liên quan đến PCR nhằm tăng tính hài hòa giữa các chương trình EPD.
Đối với doanh nghiệp, điều này có nghĩa là việc lựa chọn và áp dụng đúng PCR càng trở nên quan trọng. Một EPD không thể chỉ dựa trên dữ liệu môi trường nội bộ mà phải được xây dựng theo các quy tắc phù hợp với nhóm sản phẩm và chương trình EPD được lựa chọn.
Do đó, trước khi thực hiện LCA và lập EPD, doanh nghiệp cần xác định chính xác PCR áp dụng, phiên bản PCR và các yêu cầu liên quan.
Bổ sung yêu cầu đối với EPD Tools
Một điểm mới đáng chú ý khác của ISO 14025:2026 là việc đưa ra thuật ngữ và yêu cầu liên quan đến EPD Tools, bao gồm yêu cầu về xác minh độc lập đối với các công cụ này.
EPD Tools có thể hỗ trợ doanh nghiệp xử lý dữ liệu, thực hiện các phép tính LCA và tạo thông tin phục vụ quá trình xây dựng EPD. Khi số lượng EPD cần thực hiện ngày càng tăng, việc sử dụng công cụ số giúp giảm đáng kể công việc thủ công và tăng khả năng quản lý dữ liệu.
Trên thực tế, International EPD System đã triển khai các công cụ được xác minh trước và tích hợp API để hỗ trợ quy trình phát triển EPD số hóa. Những công cụ này được kiểm tra nhằm bảo đảm việc tính toán và xử lý dữ liệu phù hợp với các yêu cầu của chương trình.
Việc ISO 14025:2026 đưa EPD Tools vào phạm vi yêu cầu cho thấy tiêu chuẩn đang thích ứng với xu hướng số hóa của hoạt động LCA và EPD, đồng thời đặt ra yêu cầu kiểm soát chất lượng đối với chính các công cụ được sử dụng.
Tăng cường tính độc lập, khách quan và quản lý xung đột lợi ích
ISO 14025:2026 cũng nhấn mạnh hơn vào independence, impartiality và conflict of interest trong các quy trình thuộc chương trình EPD.
Mục tiêu là hạn chế những yếu tố có thể ảnh hưởng đến tính khách quan của quá trình đánh giá, xác minh và công bố thông tin môi trường.
Đối với doanh nghiệp, đây là cơ sở quan trọng để tăng độ tin cậy của EPD. Thông tin môi trường không chỉ cần được tính toán đúng mà còn phải được kiểm tra bởi một quy trình xác minh đủ độc lập và khách quan.
ISO 14025:2026 tác động thế nào đến doanh nghiệp thực hiện EPD?
Doanh nghiệp đang có EPD cần rà soát những gì?
Doanh nghiệp đã có EPD theo ISO 14025:2006 không nên mặc định rằng phải lập lại EPD ngay lập tức. Việc chuyển đổi phụ thuộc vào chương trình EPD, PCR áp dụng và các quy định chuyển tiếp cụ thể.
Chẳng hạn, International EPD System hiện quy định các EPD đã công bố vẫn giữ hiệu lực theo thời hạn ban đầu; việc giám sát trong thời gian hiệu lực dựa trên phiên bản PCR và GPI được sử dụng khi EPD được xác minh. Trong giai đoạn chuyển tiếp, các EPD vẫn có thể được công bố hoặc cập nhật theo PCR còn hiệu lực nếu chưa có PCR được cập nhật theo GPI mới.
Vì vậy, doanh nghiệp nên chủ động rà soát:
- Phiên bản tiêu chuẩn và chương trình EPD đang áp dụng.
- PCR được sử dụng cho sản phẩm.
- Thời hạn hiệu lực của EPD.
- Dữ liệu LCA và nguồn dữ liệu đầu vào.
- Phương pháp tính toán và phạm vi hệ thống.
- Yêu cầu chuyển đổi của Programme Operator.
Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp xác định chính xác cần duy trì, cập nhật hay thực hiện lại một phần hồ sơ EPD, thay vì áp dụng một phương án chung cho mọi trường hợp.
Doanh nghiệp chuẩn bị xây dựng EPD cần lưu ý gì?
Đối với doanh nghiệp lần đầu thực hiện EPD, việc cập nhật ISO 14025:2026 cần được xem xét ngay từ giai đoạn chuẩn bị.
Trước tiên, doanh nghiệp cần xác định đúng nhóm sản phẩm và PCR tương ứng. Sau đó, doanh nghiệp thu thập dữ liệu phục vụ LCA, thực hiện đánh giá vòng đời, xây dựng nội dung EPD và tiến hành xác minh độc lập trước khi đăng ký, công bố theo chương trình được lựa chọn.
Các bước này có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Nếu lựa chọn PCR không phù hợp hoặc dữ liệu đầu vào thiếu đầy đủ, kết quả LCA và nội dung EPD có thể phải điều chỉnh nhiều lần.
Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào bước cuối là “làm chứng nhận EPD”, doanh nghiệp nên chuẩn bị từ đầu dữ liệu, PCR, phương pháp LCA và cơ chế xác minh.
Yêu cầu nâng cao chất lượng dữ liệu LCA
EPD dựa trên kết quả đánh giá vòng đời, vì vậy chất lượng dữ liệu LCA ảnh hưởng trực tiếp đến độ tin cậy của thông tin môi trường được công bố.
Doanh nghiệp cần chú ý đến dữ liệu về:
- Nguyên vật liệu đầu vào;
- Điện và nhiên liệu sử dụng;
- Quá trình sản xuất;
- Phát thải;
- Vận chuyển;
- Chất thải;
- Các dòng vật chất và năng lượng liên quan;
- Nguồn và chất lượng dữ liệu sử dụng trong LCA.
Trong bối cảnh ISO 14025:2026 thúc đẩy chất lượng, tính minh bạch và số hóa, doanh nghiệp càng cần xây dựng hệ thống dữ liệu có khả năng truy xuất và cập nhật.
Điều này đặc biệt quan trọng đối với doanh nghiệp có nhiều sản phẩm hoặc thường xuyên thay đổi nguyên vật liệu, nhà cung cấp và quy trình sản xuất.
ISO 14025:2026 mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp?
Nâng cao độ tin cậy của thông tin môi trường
Một trong những giá trị quan trọng của ISO 14025:2026 là tăng cường độ tin cậy của thông tin môi trường được công bố.
EPD dựa trên LCA, được xây dựng theo các quy tắc cụ thể và trải qua quá trình xác minh độc lập. Do đó, thông tin trong EPD có cơ sở phương pháp luận rõ ràng hơn so với những tuyên bố môi trường chung chung.
Đối với doanh nghiệp, điều này giúp cung cấp dữ liệu môi trường minh bạch hơn cho khách hàng, đối tác và các bên liên quan.
Tăng khả năng so sánh giữa các sản phẩm
EPD được xây dựng theo các quy tắc xác định trước giúp thông tin môi trường có cấu trúc và cơ sở để so sánh trong những điều kiện phù hợp.
PCR đóng vai trò quan trọng trong quá trình này khi xác định các nguyên tắc áp dụng cho cùng một nhóm sản phẩm.
Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý rằng không phải mọi EPD đều có thể so sánh trực tiếp với nhau. Việc so sánh chỉ có ý nghĩa khi các sản phẩm được đánh giá trong điều kiện tương thích về phạm vi, phương pháp, PCR và các yếu tố liên quan.
Hỗ trợ đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế
EPD ngày càng được sử dụng để cung cấp thông tin môi trường trong chuỗi cung ứng, mua sắm xanh và các hệ thống đánh giá công trình.
Việc đáp ứng ISO 14025:2026 giúp doanh nghiệp tiếp tục nâng cao tính minh bạch của dữ liệu môi trường, qua đó hỗ trợ quá trình đáp ứng yêu cầu từ khách hàng và thị trường quốc tế.
Đặc biệt với doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, sản phẩm công nghiệp hoặc sản phẩm xuất khẩu, EPD có thể trở thành một công cụ quan trọng để chứng minh và truyền đạt hiệu suất môi trường của sản phẩm dựa trên dữ liệu định lượng.
Tạo nền tảng cho số hóa dữ liệu môi trường
Số hóa là một trong những xu hướng nổi bật của hệ thống EPD hiện nay.
International EPD System đã triển khai quy trình sử dụng các công cụ được xác minh trước kết hợp API để tự động hóa việc truyền dữ liệu, giảm nhập liệu thủ công và hạn chế nguy cơ sai sót.
Điều này mở ra khả năng doanh nghiệp quản lý dữ liệu môi trường ở quy mô lớn hơn, đặc biệt khi có hàng chục hoặc hàng trăm sản phẩm cần xây dựng EPD.
Về lâu dài, dữ liệu EPD không chỉ phục vụ một lần công bố mà còn có thể hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá tác động môi trường trong quá trình thiết kế sản phẩm, lựa chọn nguyên vật liệu và quản lý chuỗi cung ứng.
Doanh nghiệp cần làm gì để đáp ứng ISO 14025:2026?
Rà soát EPD và PCR hiện có
Bước đầu tiên doanh nghiệp nên thực hiện là kiểm tra toàn bộ hệ thống EPD hiện tại, bao gồm phiên bản PCR, chương trình EPD, thời hạn hiệu lực và các yêu cầu đang áp dụng.
Đối với doanh nghiệp chưa có EPD, cần xác định nhóm sản phẩm và PCR phù hợp ngay từ đầu để tránh phải điều chỉnh lại phương pháp đánh giá sau khi đã thu thập dữ liệu.
Cập nhật dữ liệu LCA và hồ sơ môi trường
Doanh nghiệp cần xây dựng và duy trì hệ thống dữ liệu phục vụ LCA một cách đầy đủ, nhất quán và có khả năng truy xuất.
Việc cập nhật không nên chỉ tập trung vào dữ liệu phát thải carbon mà cần xem xét toàn bộ các dòng nguyên vật liệu, năng lượng, vận chuyển, chất thải và các yếu tố liên quan đến vòng đời sản phẩm theo phạm vi đánh giá.
Đây là nền tảng để kết quả LCA phản ánh đúng điều kiện sản xuất thực tế và tạo cơ sở đáng tin cậy cho EPD.
Thực hiện xác minh và công bố EPD
Sau khi hoàn thiện LCA và nội dung EPD, doanh nghiệp cần thực hiện quá trình xác minh theo yêu cầu của chương trình EPD đã lựa chọn.
Quy trình tổng thể có thể được hiểu theo chuỗi:
Thu thập dữ liệu → LCA → xây dựng EPD → xác minh độc lập → đăng ký → công bố.
Tùy chương trình, yêu cầu cụ thể về xác minh, đăng ký và công bố có thể khác nhau. Vì vậy, doanh nghiệp cần tuân thủ đúng quy định của Programme Operator thay vì chỉ dựa trên yêu cầu chung của ISO 14025.
ISO 14025:2026 mang đến những thay đổi quan trọng nhằm nâng cao tính minh bạch, khách quan và độ tin cậy của EPD. Doanh nghiệp nên chủ động rà soát PCR, dữ liệu LCA và quy trình EPD để sẵn sàng đáp ứng các yêu cầu mới.
Tổ chức chứng nhận SIS CERT
Đại diện Việt Nam: CÔNG TY TNHH SIS CERT
Trụ sở: Tầng 14, tòa nhà HM TOWN, 412 Nguyễn Thị Minh Khai, phường 5, quận 3, Tp Hồ Chí Minh
Văn phòng làm việc: B3-49 chung cư cao tầng SKY 9, 61-63 đường số 1, khu phố 2, phường Phú Hữu, thành phố Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh
Hotline: 0918991146
Liên hệ nhân viên kinh doanh:
Ms. QUỲNH NHƯ: 0919536711
Ms. THÚY: 0774416158
Email: info@isosig.com
Website: www.isosig.com
Chúng tôi có chuyên gia đào tạo và chứng nhận với hơn 15 năm kinh nghiệm, Chuyên gia của chúng tôi đều được đào tạo và có chứng chỉ đánh giá viên trưởng được công nhận quốc tế Examplar ( Mỹ) hoặc IRCA ( Anh). Chúng tôi thực hiện trọn gói đào tạo và chứng nhận với chi phí cạnh tranh.
